Liên Hoa Quang        

Đây là một bản tường thuật rất vắn tắt cuộc đời của một trong những nữ terton lừng danh nhất (xem Dẫn nhập). Nó là một điển hình của một Namthar (tiểu truyện giải thoát) của terton. Nó khác biệt với những loại Namthar khác trong đó không có quá nhiều câu chuyện của một người bình thường đạt được giác ngộ nhờ những nỗ lực của riêng mình, mà đúng hơn câu chuyện của một phụ nữ được tiền định nhận lãnh sự thấu suốt qua một khám phá. Sau kinh nghiệm của cô trong hang động của Đức Padmasambhava, cô hoàn toàn được chuyển hóa tới nỗi làm những người biết cô trước đó phải hoảng sợ và họ kết tội cô là một quỷ cái. Câu chuyện này được xoay quanh sự khám phá này và những giáo lý được Vajra Yogini khám phá cho cô, như trường hợp của tất cả Namthar terton.

Tiểu sử này cũng có những yếu tố của chủ đề suy sụp được tìm thấy trong tiểu sử của Nangsa Obum. Tuy nhiên sự suy sụp của Jomo Memo thì lại đi vào một hang động nơi cô nhận lãnh nhập môn. Nó không phải là một chọn lựa tự nguyện, cũng không phải là một kinh nghiệm tiêu cực, như trong trường hợp của một sự tuyệt vọng. Tuy nhiên, bởi tính chất đột ngột của sự chứng ngộ đạt được, cô phải rời bỏ nơi cô từng sinh sống và đi tìm người có thể giúp cô sử dụng tri thức mà cô nhận được. Nơi vị Thầy của cô là Guru Chowang thì không chỉ là việc cô tìm ra người có thể dẫn dắt cô, mà ngài nhận ra nơi cô một dakini trợ giúp ngài khám phá một terma mà trước đây ngài không thể giải đoán. Nhờ việc tính giao của ngài với cô mà một chướng ngại trong năng lực vi tế của ngài được giải toả khiến cho ngài giải đoán được terma.

Jomo Memo ít nổi tiếng với terma - là một “yang ter” (xem Dẫn nhập) - mà cô nhận được, hơn là cái “chết” của cô khi cô và hai người bạn yogini của cô nhập vào thân ánh sáng sau khi thực hiện một tiệc cúng dường. Ngày mất của cô vẫn được kỷ niệm như chúng ta thấy trong tiểu sử của A-Yu Khadro. Cô vẫn còn rất trẻ và chắc hẳn là đã biết rằng sứ mệnh của cô đã hoàn tất, và vì thế cô trở về xứ sở của các dakini.

Một tiểu sử khác của Jomo Memo, được Eva Dargyay dịch trong Sự Xuất hiện của Phật Giáo Bí truyền ở Tây Tạng, trang 119-123, có nói rằng cô là một Hóa Thân của Yeshe Tsogyel, vị phối ngẫu và phụ tá của Đức Padmasambhava là người chịu trách nhiệm cất dấu nhiều terma. Tiểu sử này cũng nói rằng sự giác ngộ tức thời của cô được tạo nên bởi sự gia hộ của dakini. Tiểu sử này chi tiết hơn bản tường thuật của tôi và có những dị biệt không đáng kể. Chẳng hạn như nó nói rằng cô ngủ thiếp đi gần hang động thay vì cô trượt chân và bị ngã. Nó cũng cho thêm những chi tiết về mối quan hệ của cô với Guru Chowang.

Yeshe Tsogyel đề cập tới Jomo Memo trong tiểu sử của bà như sau: “Một Hóa Thân hoạt động thuộc về ngữ của tôi sẽ xuất hiện ở Tsang. Và được gọi là Jomo, cô sẽ tìm ra một Trung tâm Thiền định Phakmo. Và những Nghi lễ mặt-Heo sẽ trùm khắp thế giới.”¹ Phakmo ám chỉ Vajra Varahi, dakini với một cái đầu heo cái xuất hiện ngoài cái đầu của bà.


Chú thích
1. Keith Dowman, Vũ công trong Pháp Giới, trang 174.